Norolojik Acil Bakim

Yazar:   Tarih:   Kategori: Genel Sağlık 

Nörolojik Acil Bakım

Acil ünitelerinde karşılaşılan nörolojik acillerden bazdan; baş ağn-sı, baş dönmesi gibi bireyin günlük yaşam aktivitelerini yerine getir­mesini sınırlandıran ve yaşam kalitesini düşüren önemli belirtilerdir. Bu belirtilerin her zaman ciddi bir durumun habercisi olabilecekleri unutulmadan altında yatan etkenlerin mutlaka araştırılması gerekir. Herhangi bir nedenle ortaya çıkan koma, serebrovasküler olay, epi­lepsi nöbeti gibi bazı nörolojik acillerde, eğer kısa sürede olayın ne ol­duğu tanılanamaz ve tedavi edilemezse yaşamı tehdit eden bir durum ortaya çıkar. Bu da kişinin yaşamını kaybetmesine ya da hayat bo­yu nörolojik sekelli olarak yaşamını devam ettirmesine yol açar. Bu nedenle acil ünitesine gelen hastalann nörolojik yönden değerlendi­rilmeleri büyük önem taşır.

Nörolojik Değerlendirme

1. Dikkatli alınan bir öykü ile hastayı acil bölüme getiren neden-
ler araştırılır.
2. Primer ve sekonder tanılama fiziksel tanılama bölümünde anla-
tıldığı gibi yürütülür.
3. Odaklaşmış tanılamada:

a) Mental durumu değerlendirmek için; konuşma tarzı, li­sanı, hafızası, davranışları, hareketleri, geçirdiği trav­manın boyutu dikkatli bir şekilde değerlendirilir.
b) Kraniyal sinirlerden özellikle II, III, IV ve VI. sinirler göz­leri etkilerler. Bunların değerlendirilmesi intrakraniyal basınç değişiklikleri hakkında bilgi sağlar. İntrakranial basınçtaki artmadan direk olarak optik sinir (II), indi-rek olarak da, okulomotor (III), troklear (IV) ve abdu-cens (VI) etkilenir.

II. N.OPTİKUS : Duyu siniridir, Görmeyi sağlar. “Snellen Levhası” ile görme keskinliği tespit edilir, oftalmos-kopik muayene yapılır.
III. OKULAMATORYUS : Motor sinirdir. Orjini orta be­yindir. Göz kapaklarını kaldırma, pupillaları daralt­ma, gözün içe ve yukarı hareketi, konsensual reak­siyon (bir göze ışık verildiğinde diğer gözünde ken­diliğinden tepki vermesi) ve gözleri birbirlerine yak­laştırma hareketlerini yapar. Pupillalann şekli, eşitli­ği ve büyüklüğü kontrol edilir. Çevreden gelen ışık azaltılarak ışık kalemiyle pupillalann ışığa reaksiyo­nu değerlendirilir.
IV. TROKLEARİS: Motor sinirdir. Orjini orta beyindir. Gözü aşağı ve içe hareket ettirir.
VI. N. ABDUSENS: Motor sinirdir. Orjini ponstur. Gözü.
yana hareket ettirir. IV. ve VI. sinirleri test etmek için istirahat halindeyken gözler izlenir. Bir objeyi altı temel pozisyonda ( 30°’ lik açılar yapacak şekilde) gözün etrafında hareket ettirirken gözleri ile onu takip etmesi değerlendirilir, c) Derin tendon refleksleri alt motor nöronlan ve medulla spinalisin belirli seviyelerdeki motor ve his liflerinin de­ğerlendirilmesine yardımcı olur.

0 : Cevap yok
1 + : Hipoaktif çok az veya azalmış cevabı gösterir.
2 + : Orta veya normal
3 + : Ortadan daha canlı, sert, bu o kişi için normal olabileceği gibi hastalık belirtisi de olabilir.
4 + : Çok canlı hiperaktif, kasta tekrarlayıcı kontraksiyonlar ola-bilir.Bu sıklıkla hastalık belirtisidir.

d) Motor foksiyonlarm değerlendirilmesinde; istemli hare­ketlerden sorumlu olan pramidal, ekstrapiramidal ve serebeller sistem değerlendirilir. Pramidal sistem; motor hareketleri kontrol eder, bu bölgedeki rahatsızlık ref­leks hareketleri bozmasa da istemli hareketleri zorlaştı-nr. Ekstrapramidal sistem adale tonüsünü ve vücut ha­reketlerinin bütünlüğünü kontrol eder. Bozukluğunda istirahat halindeyken titremeler, hiperaktif adale tonü-sü ve ayakları sürüyerek yürüme görülür. Serebeller fonksiyon bozukluğu koordinasyonda azalma ve den­ge kaybına neden olur. Hastanın motor sistemi değer­lendirilirken; kol ve bacak adelelerinin inspeksiyonu ile başlanır. Titreme, anormal hareket atrofi olup olmadı­ğına bakılır. Adale tonüsünün kontrolü için pasif hare­ket egzersizleri yaptırılır. Spesifik adale gruplannın di­rence karşı gücünü değerlendirmek için elbileği, kol, bacak ve ayak bileğine güç uygulandığında bireyden de bunlara aksi bir güç uygulaması istenir. Hastada ko­ordinasyonu değerlendirmek için el ve ayakları için hızlı bazı hareketler yaptınlır. Örneğin; baş parmağı ile diğer parmaklarına sırasıyla hızlı bir şekilde dokunma, ayak koordinasyonu içinde belli bir noktaya hızlı bir şekilde vurma. Ayağa kaldırma olanağı olmayan bir hasta için dengeyi kontrol etmek güçtür. Ayağa kaldı-nlabilen hastalarda gözler kapatılarak 30 saniye ayak­ta durması istenir. Serebeller bir bozukluk varsa, gözle­ri açıkken sağladığı dengeyi gözleri kapalıyken sağla-yamayabilir.

e) His sisteminin değerlendirilmesinde; ağrı, ışık, do­kunma, pozisyon ve vibrasyonun algılanması de­ğerlendirilir. His kaybının şekli ve düzeni his prob­leminin lokalizasyonu ile belirlenir. Hastanın gözle­ri kapalı iken; kol ve bacaklarına bir iğne dokundu­rulup ağrı hissi test edilir. Yine bir parça pamuk ile kol ve bacağına dokunulduğunda her dokunmayı hissettiğini bildirmesi istenir. Bir diyapozon kullanı­larak el ve ayak parmakları üzerinde titreşim hissi değerlendirilir. Avucunun içine para, anahtar, çen­gelli iğne gibi maddeler konularak bunları tanıması istenir. Bunları tanıyamaz ise, küt uçlu bir nesney­le avucunun içine yazılan bir rakamı tanıması iste­nir. Bu rakamı tamyamazsa posteriyor kolon veya his merkezinde lezyon olduğu düşünülür.

4. Baş ve boyun elle muayene edilir. Özellikle menenjit şüphe-
sinde menenjitin pozitif bulguları değerlendirilir;
a) Kernings bulgusu-. Bacağı dizden kıvırıp açmaya ça­lışırken bacak arkasında ağrı duyusu (+)
b) Brudzinski bulgusu: Başı sternuma değdirmeye ça­lışırken bacakların da kasılması (+)
c) Babinski : Ayak tabanında topuktan yukarıya doğ­ru çizildiğinde normalde fleksiyon olması gerekir­ken baş parmağın ekstansiyon yapması, diğer par­makların da yelpaze gibi açılması (+)
5. Bireyin, yer, zaman ve duruma oryantasyon değerlendirilir.
6. Pupillaların durumu ve göz hareketleri değerlendirilir (özellikle komada olan hastalar için).
7. Koruyucu refleksler; Yutma ve kornea refleksleri değerlendirilir.
8. Glaskow Koma Ölçeği kullanılarak değerlendirme yapılır
9. Kafaiçi basıncında artma bulguları değerlendirilir.
Bilinç seviyesinde değişiklik
Genişlemiş nabız basıncı
Kalp hızında azalma
Düzensiz solunum
Bulantısız kusma
Pupilla değişiklikleri; eşit olmayan ya da genişlemiş pupillalar
Transial iskemik atak (TİA)’ta, hangi damarda tıkanma oluşmuşsa o bölgenin hasarına bağlı olarak patoloji or­taya çıkar.
10. Posterior dolaşımda tıkanmaya bağlı değişiklikler değerlendirilir.
Aşın görme değişiklikleri
Tek taraflı ya da iki taraflı nistagmus
Tek taraflı veya çift taraflı motor ve duyusal değişiklik
Vertigo
Dizartri
Koma

*/?>

Norolojik Acil Bakim adlı konuya yorum yapmak ister misin? Etiketler

*

*

Yorum yapmak ister misin?

Acilservis.pro - Hakaret, imla kurallarına uymayan ve konu ile alakasız yorumlar kesinlikle onaylanmayacaktır.